اکولوژی(بوم شناسی)

اکولوژی

Untitled
تعریف اکولوژی یا بوم شناسی:

مطالعه برهم­کنش موجودات و محیط­شان است.
محیط و موجودات دو بخش اساسی در اکوسیستم می باشند. برای محیط دو بخش مشخص وجود دارد:
۱- محیط فیزیکی:

محیط فیزیکی مانند دما، آب قابل دسترس، سرعت باد و غیره.
۲- محیط زیستی:

محیط زیستی مانند رقابت، شکار، انگل شدن یا همکاری. ( در واقع هر تاثیری که توسط دیگر موجودات اعمال شود به محیط زیستی تعلق می گیرد)

شاخه های مختلفی در بوم شناسی وجود دارد و دیدگاه های متفاوتی در آن بررسی می گردد.
۱- بوم شناسی رفتار:

به شرح الگو های رفتاری جانوران می پردازد.

۲- بوم شناسی فیزیولوژیک:

از نظر فیزیولوژیک یک موجود را می کاود و نتایج آن بر کارکرد و رفتار را مورد بررسی قرار می دهد.
۳- بوم شناسی تکاملی:

بر تاثیر تکامل روی الگوهای بوم شناسی تاکید دارد.
۴

[vip-members]

– بوم شناسی مولکولی:

این شاخه از بوم شناسی اخیرا توسعه یافته و با استفاده از زیست شناسی مولکولی در حل مستقیم مسائل بوم شناسی تکیه دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

مطالعات بوم شناسی تنها به سیستم های طبیعی محدود نیستند. مزارع کشاورزی، باغات و دیگر سیستم های ساخت بشر به مراتب اهمیت بیشتری در بوم شناسی دارند.

2

نمونه اکوسیستم مصنوعی

بوم شناسی را می توان از یک مولکول تا کل اکوسیستم جهانی مورد بررسی قرار داد. همچنین بوم شناسان به فرآیند های تعیین کننده ترکیب و ساختار جوامع علاقه مندند.

به طور کلی ۴ مقیاس استاندارد برای بررسی مورد توجه ویژه است.

۱- افراد

۲- جمعیت ها

۳- جوامع (آمیزه ای از جمعیت های گونه های مختلف است)

۴- اکوسیستم ها(ترکیبی از جوامع زیستی و محیط فیزیکی)

بزرگترین اکوسیستم حال حاظر، کل دنیاست!

سیستم ها به دو بخش تقسیم می شوند.

۱- بسته: جریان و تبادل انرژی و مواد بین سیستم و محیط اطراف وجود ندارد.

۲- باز: جریان و تبادل انرژی و مواد بین سیستم و محیط افراد وجود دارد.

به مجموعه ای از موجودات زنده که ارتباط متقابل بین آن ها و محیط زنده اطرافشان وجود دارد اکوسیستم گفته می شود. برخی اکوسیستم ها دارای محدوده و مرز مشخصی هستند که به راحتی می توان آن ها را از محیط اطرافشان جدا کرد. به طور مثال یک جنگل یا یک جزیره دارای محدوده قابل تفکیکی است و به راحتی قابل جداسازی می باشند. ولی در مواردی مرز های اکوسیستم قرار دادی است. مثلا اگر بخواهیم قسمتی از یک جنگل یا سطح مشخصی از یک اقیانوس را مورد بررسی قرار دهیم.

وجه مشترک تمامی اکوسیستم ها این است که: در تمامی اکوسیستم ها، یک بخش زنده و یک بخش غیر زنده وجود دارد و مواد و انرژی بین این دو بخش در تبادل است.

در این جا ۳ تعریف با اهمیت وجود دارد:

۱- جریان انرژی و مواد در درون اجزای سیستم “میان داد” نامیده می شود.

۲- جریان انرژی و مواد ورودی به اکوسیستم را “درون داد” می نامند.

۳- جریان انرژی و موادی که از اکوسیستم خارج می شود را “برون داد” گویند.

برای توضیح بیشتر در این مورد رودخانه ای مفروض است که آبی به آن وارد می شود که درون داد است، آبی درون آن وجود دارد که میان داد است و آبی که از آن خارج می شود و برون دادمی باشد.

مطلب جالبی که در مورد اکوسیستم ها وجود دارد این است که کل اکوسیستم ها یک سیستم باز محسوب می شوند، البته به جز اکوسیستم کل دنیا و تنها خودسازماندهی است که در آن ها بسیار متفاوت است. برای مثال یک برکه از یک رودخانه از استقلال بیشتری برخوردار است. زیرا جابه­جایی مواد در رودخانه از پایداری مناسبی برخوردار نیست و دائما در گذر است.

خصوصیت مهم در سیستم های باز این است که همگی آن ها به سمتی(طرفی) در حرکت اند تا به نوعی به پایداری نسبی برسند که در آن حالت تمامی اجزای سیستم با یکدیگر هماهنگی خاصی برقرار می کنند.

این مورد با مکانیسمی به نام “مکانیزم خود تنظیمی” به وجود می آید.

تعداد جانوران یک اکوسیستم با غذای موجود در آن رابطه مستقیمی دارند. در صورت بروز چالش در غذای موجود جمعیت جانوران نیز مورد تاثیر واقع می شود.

عوامل محیطی > کاهش بارندگی > کاهش علوفه > کاهش تعداد جانوران

با کمبود غذا در اکوسیستم جانوران تحت فشار قرار می گیرند. در این زمان اتفاقات خاصی برای رسیدن به پایداری رخ می دهد:

۱- مرگ و میر در اثر کمبود غذا یا رقابت شدید

۲- مهاجرت

۳- تحمل گرسنگی ( در این مورد جای بحث و بررسی فراوانی وجود دارد. چرا که تحمل گرسنگی در بوم شناسی تکاملی بررسی می گردد و این مورد باعث به وجود امدن نژاد هایی با تحمل بالا و عموما کم تولید می شود. نژاد هایی مانند گاو زیبو تحت چنین شرایطی به نوعی با محیط منطبق شدند).

[/vip-members]

 

1

نظر

  1. ندا  دی 10, 1392

    دریافت گزارشکار و همکاری با سایت

     پاسخ"  

افزودن نظر