ثبت حرکات مکانیکی قلب قورباغه با دستگاه کیموگراف(Chymograph)

ثبت حرکات مکانیکی قلب قورباغه با دستگاه کیموگراف(Chymograph):

مواد و وسایل لازم:

1- قورباغه

2- کیموگراف و کاغذ گراف

3- وسایل تشریح و سوزن نخاعی

4- قلاب فلزی مخصوص قلب ,اهرم ثبات و نخ

5- محلول رینگر قورباغه

6- تخته قورباغه که روی آن صفحه ای از چوب پنبه قرار دارد و روی یک پایه فلزی نصب می شود

قبل از شرح آزمایش طرز کار کیموگراف را توضیح می دهیم.

کیموگراف:

یکی از مهمترین دستگاه هایی است که در آزمایشگاه فیزیولوژی استفاده می شود.عمل این دستگاه شامل دو بخش کلی است یک بخش نوشتاری (writing surface) و یک بخش دیگر برای حرکت دادن می باشد بخش نوشتاری است.

در کیموگراف هایی که معمولا استفاده می شود سطح نوشتاری یک طبل استوانه ای شکل است که هم می تواند به طریق الکتریکی و هم به صورت مکانیکی به حرکت درآید.

دستگاه هایی که به طریق الکتریکی حرکت می کنند دارای کلید روشن و خاموش کردن هستند.دستگاه هایی که با حرکت مکانیکی کار می کنند با آزاد کردن ترمز در جهت عقربه ساعت حرکت می کنند.کلید انتخاب سرعت بر روی دستگاه هایی که به برق کار می کنند وجود دارد وقتی

[vip-members]

بر روی درجات مختلف قرار می گیرد با سرعت های معینی کار می کند ولی دستگاه هایی که به طریق مکانیکی حرکت می کنند دارای دنده ها و چرخ دنده ها با اندازه های متفاوت هستند که به وسیله آنها می توان سرعت را کنترل کرد.

نمونه کیموگرافی که در اختیار شماست دارای قلم جوهری می باشد .این قلم دارای مخزن کوچکی است که از جوهر پر می شود و بدین ترتیب دیگر نیازی به دوده اندود کردن کاغذ کاغذ استوانه وجود ندارد.در این نوع کیموگراف ها به جای کاغذ سفید از کاغذ شطرنجی استفاده می شود.با توجه به این که سرعت حرکت کیموگراف مشخص است می توان تعداد ضربان قلب را از روی خانه های کاغذ شطرنجی محاسبه نمود.

قلب قورباغه:
فلب قورباغه شامل سه بخش: یک بطن و دو دهلیز است. بطن در پایین به شکل مخروط و در بالای آن دهلیز چپ و راست قرار گرفته است. خون از قلب به وسیله پیاز آئورت که به طور مایل از بطن خارج می شود و به تمام اندام ها و شش ها می رود و پس از آن به وسیله سیاهرگ های ششی به دهلیز چپ و توسط سیاهرگ های بزرگ زیرین وزبرین که خون تیره دارند، به سینوس سیاهرگی و دهلیز راست می ریزد.

میوکارد دهلیزها و میوکارد بطن ها هر کدام جداگانه به صورت یک مجموعه تارهای ماهیچه ای به هم پیوسته به انقباض در می آیند.زیرا تارهای ماهیچه ای هر یک از این ماهیچه ها به یکدیگر متصل هستند و تحریک یک تار به سهولت از راه این اتصالها به تارهای دیگر انتشار می یابد.

در محل ارتباط ماهیچه دهلیزها به ماهیچه بطن ها یک بافت پیوندی عایق وجود دارد به طوری که انتشار تحریک از دهلیز به بطن ها فقط از طریق بافت گرهی صورت می گیرد.قلب ماهیچه ای خودکار است و بافت گرهی کانون زایش تحریک و انقباض آن است.اعصاب قلب می توانند این انقباض ها را تند یا کند کنند.به انقباض در آمدن ماهیچه قلب راسیستول وبازگشت آن به حالت آرامش را دیاستول می گویند.

بافت گرهی که به علت نقش هدایت کننده خود بافت هادی نیز خوانده می شود تحریک کننده میوکارد قلب است. هنگام به وجود آمدن قلب در جنین همه تارهای ماهیچه آن قادر به انقباض ذاتی هستندولی به تدرج با تمایز یافتن بافت ماهیچه ای قلب و افزایش قدرت انقباض تارها این خاصیت در میوکارد معمولی قلب از بین میرود و منحصرا در بافت گرهی قلب باقی می ماند.بافت گرهی قلب شامل یک گره سینوسی-دهلیزی و یک گره دهلیزی-بطنی ورشته هایی در دیواره بین بطن و میوکارد بطن است.

گره اول پیشاهنگ خوانده می شود و محل زایش تحریکات طبیعی قلب است.تارهای ماهیچه ای این گره متناوبا به صورت خودبه خودی تحریک می شونداین تحریک به سایر تارهای میوکارد قلب منتشر می شود و آنها را به انقباض در می آورد.گره دهلیزی-بطنی درحد فاصل بین دهلیزها وبطن ها و کمی متمایل به دهلیز راست قرار گرفته است.چند رشته از جنس بافت گرهی گره های سینوسی-دهلیزی و دهلیزی-بطنی را به یکدیگر مربوط می سازد. تحریکی که در گره سینوسی-دهلیزی ایجاد می شود سراسر ماهیچه ی دهلیزها را فرا می گیرد و پس از رسیدن به گره دهلیزی-بطنی به الیاف گرهی موجود در دیواره ی دو بطن منتقل می شود و از این راه به نوک بطن و سراسر بافت گرهی منتقل می شود و از این راه به نوک بطن و سراسر بافت گرهی که در ماهیچه ی میوکارد پراکنده است وبالاخره به ماهیچه میوکارد منتشر می شود.

همانطور که گفته شد در دوزیستان قلب دارای دو دهلیز ولی تنها یک بطن است. بنابراین خون سیاهرگی و سرخرگی کاملاً با یک‌دیگر مخلوط می‌شوند و بازده قلب به شدت کاهش پیدا می‌کند. به همین دلیل اکسیژن‌رسانی به تمامی بافت‌های بدن از طریق از دستگاه گردش خون کفایت نمی کند و تنفس از راه پوست مکملی برای جبران این نقص به‌شمار می‌آید. در بطن برخی از گونه‌های دوزیستان دیوارهٔ کوچکی وجود دارد که بخشی از بطن را به دو بخش تقسیم می‌کند.

ماهیچه بدن قورباغه:
بدن قورباغه ها یا هر موجود مهره دار دیگر دارای سه نوع تار ماهیچه ای می باشد صاف و قلبی و مخطط که دارای ساختمان میکروسکوپی مختلفی بوده و کارهای زیادی انجام می دهند.

ماهیچه ها ی خارجی بدن، آنهایی هستند که به استخوان ها مربوط شده است. کار آنها ارادی است و در اثر فرمانی که پی(اعصاب) به آنها می دهد جنبش های بدن را انجام داده و موجود تغییر مکان می دهد.

ساختمان این ماهیچه ها از تارچه های ماهیچه ای که موازی یکدیگر است تشکیل یافته، و دارای مقداری بافت هم بندی می باشد.

در دو طرف ماهیچه ها بافت هم بندی زرد پی ها یا تاندن ها را تولید می نماید. با انقباض این ماهیچه ها درازی آن ها کم می شود، در نتیجه دو اندامی که به آن وصل شده است به هم نزدیک می گردد، بیشتر ماهیچه ها به صورت دوتایی که کار مخالف یکدیگر دارد، عمل می کنند. ماهیچه های بدن دارای کارهای گوناگونی می باشند،

خم کننده : که یک بخش را نسبت به بخش دیگر خم می کند، مانند ماهیچه ی دوسر بازو که آرنج را روی بازو خم می کند.

باز کننده :که یک بخش بدن را به محور بدن نزدیک می کند مانند لاتی سوموس درسی که بازو را به بالا و پشت می کشاند.

جمع کننده : مانند ماهیچه ای که آرواره ی پایین را می کشد که دهان باز شود.

بلند کننده : که بخشی را بالا می کشد مانند ماهیچه ای که آرواره ی پایین را بالا می آورد که دهان ببندد.

چرخنده : یک بخش را می چرخاند مانند پیریفورمیس که استخوان ران را بالا آورد و می چرخاند.

ماهیچه های ارادی از دید شکل ظاهری دارای سه شکل مختلف می باشد :

آن ها که نازک و پهن می باشند مانند مورب خارجی که در دوزیستان دیواره ی قابل کششی برای شکم به وجود آورده است

ماهیچه های استوانه ای شکل که دو سر آن ها محدود به زردپی ها می شود مانند دوسر بازو

ماهیچه های تنگ کننده یا اسفنکترها که تارهایش به شکل زرفینی قرار گرفته است مانند اسفنگر دور مرز مخرج
روش کار:

1- قورباغه را با سوزن مخصوص  نخاعی کنید(مغز و نخاع حیوان را تخریب کنید) و آن را بر روی تخته چوب  پنبه ای مخصوص به پشت بخوابانید.پوست ناحیه سینه را با پنس بالا گرفته و دو طرف آن را با قیچی قطع کنید.دو استخوان ترقوه را نیز قطع نموده و از بدن خارج کنید.با ایجاد یک شکاف طولی در پریکارد قلب را به دقت از حفره پریکارد خارج نمایید و در تمام ول آزمایش آن را با محلول رینگر مرطوب نگه دارید.

2- اهرم ثبات را که بر روی پایه فلزی قرار دارد با شل کردن پیچ پایین بیاورید تا نخ متصل به آن نیز شل شود.سپس قلاب فلزی را که به انتهای نخ وصل است به نوک قلب وصل کنید.این عمل را با دقت انجام دهید تا نوک قلب صدمه نبیند و دچار خونریزی نشود.سپس اهرم را آنقدر بالا ببرید تا نخ متصل به قلاب کاملا کشیده شود قلم ثبات را که به اهرم متصل است در حالت کاملا افقی قرار دهد.قلم باید نسبت به استوانه ثبات کاملا افقی قرار گیرد و نوک آن نباید زیاد محکم به استوانه بچسبد و یا آنقدر فاصله داشته باشد که بر روی استوانه خط ترسیم نکند.با روشن شدن دستگاه استوانه ثبات به صورت افقی شروع به دوران نموده انقباضات ریتمیک قلب نیز از طریق قلاب و نخ به اهرم و قلم ثبات منتقل شده و باعث حرکت عمودی آن می گردد که حاصل این دو حرکت ثبت منحنی مکانیکی قلب یا منحنی مکانوکاردیوگرام قلب قورباغه است.

3- سرعت حرکت استوانه ثبات کیموگراف را روی دور متوسط تنظیم کنید(یک تا دو میلی متر در ثانیه ) و حداقل 20 ضربان قلب را رسم کنید.

اتصال قلب قورباغه به کیموگرافاتصال قلب قورباغه به کیموگرافاتصال قلب قورباغه به کیموگراف

دستگاه کیموگراف

4-الکترود را با قلب تماس دهید و ولتاژ را آنقدر بالا ببرید تا برای تحریک عضله قلب کافی باشد(2 تا 3 ولت) سپس با نگاه کردن به منحنی ضربانات قلب که بر روی دستگاه ثبات ثبت می شود قلب را در زمان انقباض و رفع انقباض با استفاده از کلید تک تحریک (single pulse) تحریک کنید ,مشاهده خواهید کرد قلب در دوران انقباض غیر قابل تحریک و در دوران رفع انقباض به طور نسبی قابل تحریک است و هرچه به پایان مرحله رفع انقباض نزدیک تر شویم قابلیت تحریک پذیری قلب بیشتر می شود.تحریک قلب در مرحله رفع انقباض منجر به یک انقباضض زودرس می شود که انقباض اضافی یا اکستراسیتول نامیده می شود و پس از آن یک مرحله استراحت طولانی به نام مکث جبرانی (compensatory pause)وجود دارد.

منحنی ضربان قلب قورباغه به شکل زیر است:

ضربان قلب قورباغه

 

[/vip-members]

 

1

نظر

  1. فاطمه غفاری  ژانویه 26, 2014

    بسیار عالی است