سرعت رسوب گلبول قرمز (Erythrocyte Sediman Rate)

سرعت رسوب گلبول قرمز یا سدیمانتاسیون نسبت مستقیم با مقدار فیبرینوژن وتا حدی گلبولینهای آلفا۲-بتاوگاما دارد. این پروتیینهای غیر قرینه بیش از هر پروتیین دیگری می توانند بارهای منفی گلبول قرمز را کاهش داده وسرعت گلبول های قرمز را افزایش دهند. بر عکس رسوب گلبول های قرمز را کاهش می دهند. سرعت رسوب گلبول قرمز خون نوزادان وبند ناف بسیارکند وبندرت بیش از ۲میلی لیتر در ساعت می رسد. در کودکان وسنین جوانی نیز مقدار سدیمانتاسیون کمتر از بالغین وافرادسنین متوسط کمتر از افراد مسن و مردان کمتر از زنان می باشد. حداقل مقدار طبیعی ESR وسترگرین به قرار زیر است:

 

 

مردان

 

زنان

 

کمتر از ۵۰ سال

 

mm/h15

 

mm/h20

 

بالای ۵۰ سال

 

۲۰

 

۳۰

 

بالای ۸۵ سال

 

۳۰

 

مردانیکه وازکتومی شده اند مقدار سدیمانتاسیون آنها افزایش می یابد ولی اگر هورمون تستوسترون مصرف نمایند مقدار آن طبیعی خواهد شد. حدود ده درصد کودکان بظاهر سالم دارای سدیمان بالاتراز ۲۰ میلی لیتر در ساعت می باشد. ولی به طور طبیعی حداکثرآن ۱۰ میلی لیتر می باشد.

در بیماریهائیکه شکل گلبول های قرمز افزایش می کند بعلت اشکال در به هم چسبیدن و رسوب گلبول ها میزان سدیمانتاسیون معمولا کم و یا صفر است. مانند کم خونی داسی شکل یا کروی شدن گلبول قرمز . اگر درچنین مواردی بیمار مبتلا به عفونت نیز باشد سدیمانتاسیون تغییر نمی کند یا بسیار کم می باشد . افزایش تعداد گلبول های سفید ممکن است باعث

[vip-members]

اختلال در رسوب گلبول های قرمز شود مانند لوسمی مزمن لنفوستیک (cll) که با وجود تعداد بسیار زیاد گلبول های سفید سرعت رسوب گلبول قرمز بین صفر تا یک میلی لیتر در ساعت می باشد.

در مرحله کاهش گلبول های سفید در این بیماری مقدار سدیمانتاسیون به ۶۱ میلی لیتر در ساعت افزایش می یابد. مقدار سدیمانتاسیون بستگی به قند خون وکلسیم وفسفر ونوع غذاهای مصرف شده .درجه حرارت بدن و ورزش ندارد ولی صفرا مقدار سدیمانتاسیون را کاهش و کلسترول خون افزایش می دهد. بالا رفتن اوره خون سبب ازدیاد سدیمانتاسیون و مصرف داروهای ضد التهابی (استروئیدی و غیر استروئیدی) موجب کاهش آن می گردد. خونیکه در یخچال نگهداری می شود باید قبل از اندازگیری سدیمانتاسیون درجه حرارت آن مطابق درجه حرارت اطاق گرم شود.

سرعت رسوب گلبول قرمز در بیماری آلرژیک آتوپیک , انگلی و ویروسی بدون عوارض و صدمات شدید بافتی مانند آسم آلرژیک ,سرماخوردگی ,سرخک ,اوریون وآنفولانزا حدود طبیعی یا مختصری بالاست .ولی اگر عوارض ایجاد شود مانند اورکیت در بیماری اوریون و یا همراه با عفونت باکتریال باشند سدیمانتاسیون افزایش قابل توجهی خواهد داشت معمولا در تمام عفونت های باکتریال سرعت رسوب گلبول قرمز افزایش می یابد .

در زمان قاعدگی مقدار سدیمان کم شده و بعد از آن بتدریج بالا می رود و در دوره قبل از قاعدگی به حداکثر می رسد ولی از حد طبیعی بالا نمی رود در زمان حاملگی از هفته دهم تا دوازدهم سرعت رسوب گلبول قرمز بتدریج افزایش یافته و تا یک هفته بعد از زایمان به حداکثر حدود ۴۰ میلی لیتر در ساعت می رسد. سپس ۳تا ۴ هفته بعد زایمان به مقدار طبیعی بر میگردد.

علی رغم از بین رفتن علائم روماتیسم حاد مفصلی گاهی ممکن است تا چندین ماه سدیمانتاسیون بالا باشد . علت این مسئله تزریق ماهانه بنزانتین پنی سیلین است که ایجاد واکنش التهابی در محل تزریق نموده و سدیمان را افزایش می دهد.

در لوسمی حاد بچه ها معمولا به حدود ۴۰ میلی لیتر در ساعت می رسد.

سرعت رسوب گلبول قرمز در بیماری های التهابی فعال مانند آرتردت روماتوئید ,عفونت های مزمن ,بیماریهای کلاژنی و بیماریهای نئوپلاژی افزایش متوسطی می نماید.آزمایش سدیمانتاسیون ارزس تشخیصی کمی در این بیماریها دارد و فقط به عنوان کنترل فعالیت و شدت بیماری یک راهنما می باشد.بعلاوه اگر سرعت رسوب گلبول قرمز در این دسته بیماریها اغلب طبیعی باشد بنابرین طبیعی بودن مقدار سدیمانتاسیون وجود این بیماری را نفی نمی کند.

خطاهایی که درحین آزمایش ممکن است رخ دهد:

۱)وجود حباب در پی پت سدیمانتاسیون هنگام کشیدن خون برای آزمایش.

۲)همولیز بودن خون.

۳)کثیف بودن پی پت سدیمانتاسیون .

۴)کج بودن پی پت سدیمانتاسیون ESR را افزایش می دهد.

روش آزمایش:

ازروش وستگرین که متداولتر است استفاده می کنیم به این طریق که پی پت وستگرین را تا نقطه صفر از خون پر می کنیم و به طور عمودی در گیره مخصوص قرار می دهیم و باید پیپت کاملا عمودی باشد ودر دمای اطاق آزمایش انجام شود و نباید محل قرار گرفتن پیپت و گیره لرزش داشته باشد .و بعد از ۶۰ دقیقه سطح رسوب گلبول قرمز در پیپت می خوانیم .

[/vip-members]

 

0

افزودن نظر